เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2568 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา คณะนักวิจัยได้ดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้พืชพรรณท้องถิ่น ณ โรงเรียนท่าช้างราษฎร์บำรุง อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่นำร่องของการขับเคลื่อนอำเภอแก้จน โดยมุ่งเชื่อมโยงสถานศึกษา ชุมชน และพื้นที่เพาะปลูกดาวเรืองแปลงรวมของกลุ่มครัวเรือนยากจน อันเป็นพื้นที่ที่อยู่ระหว่างการพัฒนาสู่ ศูนย์การเรียนรู้สวนป่าหนองบัวรี ตามแนวทางการบูรณาการของมหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมาและอำเภอเฉลิมพระเกียรติ
กิจกรรมครั้งนี้ได้รับเกียรติจาก ดร.ศิริรัตน์ อุปถัมภ์เกื้อกูล ผู้อำนวยการโรงเรียนท่าช้างราษฎร์บำรุง และ คณะครู บุคลากรทางการศึกษา คณะนักวิจัย ตลอดจนนักเรียน เข้าร่วมกิจกรรม กิจกรรมนี้จัดขึ้นเพื่อเสริมทักษะการเรียนรู้เชิงนิเวศและความเข้าใจต่อศักยภาพของทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่น ผ่านกระบวนการสำรวจ บันทึก และวิเคราะห์พืชพรรณในพื้นที่โรงเรียนและพื้นที่ใกล้เคียง โดยมี ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ. – มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน (นครราชสีมา) ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานวิชาการสนับสนุน และได้รับเกียรติจาก ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กุณฑิกา บุญสุภาวงศ์ และ นางสาววิภาวี จุ้ยแก้วพะเนา เป็นวิทยากรผู้ถ่ายทอดองค์ความรู้
ผลการดำเนินกิจกรรม นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 40 คน สามารถดำเนินกระบวนการสำรวจและจำแนกชนิดพรรณไม้ในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยพบว่า พื้นที่ดังกล่าวมีความหลากหลายของพืชพรรณพื้นถิ่นซึ่งสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลายมิติ เช่น เป็นพืชสมุนไพร พืชอาหาร พืชใช้ในงานหัตถกรรม หรือเป็นพืชที่สามารถพัฒนาเพื่อการแปรรูปเพิ่มมูลค่า
ทั้งนี้ นักเรียนได้จัดทำบันทึกข้อมูลและนำเสนอผลการศึกษารายกลุ่ม ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเข้าใจและการตีความศักยภาพของทรัพยากรท้องถิ่นในมิติที่กว้างขึ้น ข้อมูลจากการนำเสนอของนักเรียนชี้ให้เห็นว่า การรับรู้ต่อคุณค่าของทรัพยากรในท้องถิ่นมีผลโดยตรงต่อความสามารถในการต่อยอดอาชีพ โดยมีการเชื่อมโยง
ตัวอย่างจาก “โมเดลดาวเรืองสร้างรายได้” ซึ่งเป็นกิจกรรมหลักของกลไกอำเภอแก้จนในพื้นที่ การพัฒนาพื้นที่เพาะปลูกดาวเรืองแปลงรวมให้เป็นฐานผลิตและพื้นที่ต้นแบบในชุมชน ทำให้เห็นภาพเชิงประจักษ์ว่า หากพืชพรรณอื่นในท้องถิ่นได้รับการอนุรักษ์และพัฒนาอย่างเป็นระบบ ก็สามารถนำไปสู่การสร้างรายได้ การแปรรูปผลิตภัณฑ์ชุมชน และการลดความเปราะบางทางเศรษฐกิจของครัวเรือนยากจนได้เช่นเดียวกัน
