โมเดลภัยพิบัติ

นักวิจัยประจำโครงการ: ผศ.ดร.ภาคภูมิ บวบทอง

     การออกแบบโมเดลปฏิบัติการ (Operating Models) ที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 โมเดลหลัก แบ่งเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 โมเดลส่วนหน้า (Frontline Models) ได้แก่ (1) โมเดลช่างประจำบ้าน ที่เน้นการฝึกอบรมแบบ Demand-Driven โดยสำรวจความต้องการของผู้ประกอบการก่อนแล้วจึงฝึกอบรมให้ตรงกับตลาดแรงงานจริง (2) โมเดลยกระดับผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร (มะขามป้อมแบรนด์ “อิ่มอ้อย”) ที่นำเทคโนโลยีการใช้น้ำเชื่อม (Syrup) อ้อย แทนน้ำตาลทรายมาพัฒนาผลิตภัณฑ์หลากหลายรูปแบบ และ (3) โมเดลไข่ผำ ที่ใช้เทคโนโลยีการเพาะเลี้ยงแบบ DFT/AP ให้ผลผลิตคุณภาพสูงและปลอดภัย และส่วนที่ 2 โมเดลสนับสนุน (Supporting Models) ประกอบด้วย (4) โมเดลแก้จนด้วยการลดหนี้สินครัวเรือน ที่ใช้กลไกการทำงานร่วมกันของหน่วยงานรัฐ สถาบันการเงิน และภาคประชาสังคม ตั้งแต่การสำรวจข้อมูลหนี้สินเชิงลึกไปจนถึงการปรับโครงสร้างหนี้และการพักชำระหนี้ และ (5) โมเดลการจัดการความเสี่ยงภัยพิบัติ ที่มุ่งเน้นการเสริมสร้างขีดความสามารถของชุมชนในการรับมือกับภัยพิบัติ

     โมเดลการจัดการความเสี่ยงภัยพิบัติ มีความสำคัญอย่างยิ่งเนื่องจากจังหวัดนครราชสีมาเป็นพื้นที่ที่ต้องเผชิญกับปัญหาภัยพิบัติทั้งน้ำท่วมและภัยแล้งเป็นประจำ ส่งผลกระทบต่อผลผลิตทางการเกษตรและความเป็นอยู่ของประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มครัวเรือนยากจนที่มีความเปราะบางสูง โมเดลนี้เริ่มต้นด้วยการรวบรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง ทั้งข้อมูลภูมิศาสตร์ พื้นที่ลุ่มต่ำ-ที่สูง ข้อมูลภูมิอากาศ ระบบชลประทาน และข้อมูลการเกษตร เพื่อนำมาวิเคราะห์จุดเสี่ยงและประเมินความรุนแรงของภัยพิบัติ จากนั้นได้พัฒนาเครื่องมือประเมินความเสี่ยงภัยพิบัติระดับชุมชน เช่น แบบสอบถามเฉพาะด้านภัยพิบัติ เพื่อเก็บข้อมูลความเสียหาย การเตรียมพร้อม และศักยภาพการฟื้นตัวของแต่ละครัวเรือน อีกทั้งยังขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมด้านข้อมูลและเทคโนโลยี เช่น การใช้ระบบภูมิสารสนเทศ (GIS) การวิเคราะห์แนวโน้มฝนและภัยแล้งจากข้อมูลย้อนหลัง การจำลองสถานการณ์น้ำท่วม และการใช้เทคโนโลยีสื่อสาร เช่น กลุ่มไลน์หรือวิทยุสื่อสารสำหรับชุดเฝ้าระวังภัย ซึ่งช่วยให้การจัดการภัยพิบัติในชุมชนมีความแม่นยำและทันสมัยมากขึ้น ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นคือกลุ่มครัวเรือนยากจนมีความเสี่ยงในการดำรงชีวิตและประกอบอาชีพลดลง เนื่องจากมีการเตรียมพร้อมและแผนรองรับที่ดีขึ้น ชุมชนมีระบบแจ้งเตือนข่าวสาร มีการจัดเวรยามเฝ้าระวังระดับน้ำ และมีวัสดุอุปกรณ์ยังชีพสำรองไว้

ภาพประกอบ